Najpopularniejsze wady wzroku

Wady wzroku to jedno z najczęściej występujących schorzeń na świecie. Dotyczy ono zarówno dzieci, dorosłych i osób starszych. Pojawienie się wady wzroku warunkują czynniki genetyczne i środowiskowe. Niektóre choroby oczu pojawiają się z wiekiem. Popularne wady oczu są stosunkowo łatwe do leczenia, ale wymagają regularnych kontroli u specjalisty. Ich zaniedbanie może prowadzić do występowania powikłań. Jakie są najczęstsze wady wzroku? Skąd się biorą i jak można je leczyć? Na te pytania odpowiadamy w naszym artykule. Zapraszamy do lektury.

Co to jest wada wzroku?

Wada wzroku to brak zdolności oka do tworzenia prawidłowo zogniskowanego obrazu na plamce żółtej czyli centralnej części siatkówki. Człowiek odczuwa ten stan jako złe lub niewyraźne widzenie. Wady i choroby wzroku są związane z nieprawidłowym działaniem mechanizmu refrakcji oka. Refrakcja, czyli załamanie światła, to proces zachodzący w oku, który pozwala uzyskać wyraźny obraz. W sytuacji, gdy oko ma wadę i światło załamuje się nieprawidłowo – to, co widzimy jest rozmazane i nieostre. Wady refrakcji bywają nazywane inaczej niemiarowością oka. Najczęściej przybierają formę krótkowzroczności, dalekowzroczności lub astygmatyzmu. Inną wadą refrakcji jest starczowzroczność (prezbiopia), która wynika z naturalnego procesu starzenia narządu wzroku.

Wymienione wyżej najczęstsze wady wzroku są korygowane za pomocą okularów, soczewek kontaktowych lub poprzez wykonanie zabiegów laserem. Nieprawidłowo dobrane szkła lub zaniechanie leczenia złego widzenia może znacząco obniżać komfort codziennego życia oraz powodować takie dolegliwości jak częste bóle głowy czy nawracające uczucie zmęczenia oczu.

Jak powstają popularne wady oka?

Możemy wyróżnić kilka czynników, które warunkują rozwijanie się wad i chorób wzroku:

  • czynniki genetyczne – badania naukowe pokazują, że skłonności do występowania wad wzroku mogą być dziedziczne;
  • czynniki środowiskowe – wykonywanie zawodu w środowisku niekorzystnym dla oczu i mocno je nadwyrężającym, np. w sztucznym świetle czy przed monitorem komputera przez długi czas zwiększa ryzyko wystąpienia wad i chorób oczu;
  • występowanie chorób współistniejących – niekiedy na rozwój wad wzroku mają wpływ inne choroby, z którymi zmaga się pacjent, np. cukrzyca;
  • wiek – starzenie organizmu, w tym narządu wzroku, to naturalny proces, którego nie można zatrzymać, powodujący wadę oczu – starczowzroczność (prezbiopię).

Przykłady wad wzroku

Najczęściej występujące rodzaje chorób oczu to: krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm i starczowzroczność (prezbiopia). Poniżej przedstawiamy krótką charakterystykę każdej z nich.

Wady wzroku – krótkowzroczność

Krótkowzroczność jest najczęściej występującą chorobą wzroku na świecie. W wyniku tej wady oczu, obraz powstaje przed siatkówką. Objawem tej wady wzroku jest złe widzenie obiektów znajdujących się w dużych odległościach.

Krótkowzroczność to rodzaj choroby oczu, który najczęściej występuje jako połączenie czynników genetycznych i środowiskowych. Jeśli do predyspozycji rodzinnych dodamy negatywny wpływ środowiska w postaci stresu, długotrwałego przebywania przed monitorem czy ekranem smartfona, nieodpowiednią dietę i ograniczony czas, spędzany na świeżym powietrzu, to będzie to najlepsze uzasadnienie dla stwierdzenia, że krótkowzroczność jest już niemal epidemią.

Krótkowzroczność jest wadą oczu, którą bezwzględnie należy leczyć. Jest to związane nie tylko z koniecznością podniesienia jakości życia, ale również możliwością wystąpienia powikłań. Nieleczona krótkowzroczność może sprzyjać rozwojowi takich poważnych chorób oczu jak: odwarstwienie siatkówki, jaskra, zaćma, zmętnienie rogówki czy AMD (zwyrodnienie plamki żółtej).

Najpopularniejszym sposobem korekty tej wady wzroku jest używanie okularów lub szkieł kontaktowych o wartości ujemnej. Trwałym sposobem na pozbycie się tej choroby jest laserowa korekcja wzroku.

Wady wzroku – dalekowzroczność

Dalekowzroczność (nadwzroczność) to wada wzroku, w której obraz powstaje za siatkówką. Ta wada wzroku objawia się przez wyraźne widzenie obiektów z daleka. Obrazy widziane z bliska są nieostre. Dość często fizjologiczna nadwzroczność występuje u dzieci – jest to zjawisko normalne, które z czasem ustępuje. Czasami dalekowzroczność przybiera formę przewlekłą i wymaga leczenia.

Predyspozycje do tej choroby wzroku często są dziedziczone. Zdarzają się sytuacje, w których ta wada oka rozwija się z powodu innych schorzeń, np. problemów z siatkówką lub cukrzycą. Dalekowzroczność często pogłębia się wraz z wiekiem. Osoby z dalekowzrocznością nierzadko odczuwają zmęczenie oczu i ból głowy przy dłuższym czytaniu lub pracy przed monitorem.  

Popularnym sposobem korekty dalekowzroczności jest stosowanie wypukłych szkieł sferycznych lub soczewek kontaktowych o wartości dodatniej. Innymi metodami leczenia są: laserowa korekcja wzroku, zabieg wszczepienia soczewek fakijnych lub refrakcyjna wymiana soczewek.

Wady wzroku – astygmatyzm

Astygmatyzm to wada wzroku, polegająca na zniekształceniu rogówki oka, która powoduje niewyraźne widzenie. Czasami astygmatyzm występuje wspólnie z krótkowzrocznością lub dalekowzrocznością. Astygmatyzm jest uznawany za dziedziczną wadę wzroku, ale na jego rozwój mogą mieć wpływ także czynniki środowiskowe, np. długotrwała praca z niedużych odległości lub przy nie wystarczająco dobrym oświetleniu, czasami również uraz oka

Nierzadko pacjenci z astygmatyzmem wskazują, że towarzyszą im takie objawy jak np. częste bóle głowy, swędzenie, pieczenie lub często zaczerwienienie oczu. Pacjentom z tą chorobą oczu może też towarzyszyć wrażenie rozmazanego widzenia bliskich obiektów, mrużenie oczu, niewłaściwe rozpoznawanie liter czy trudności z koncentracją.

Sposobem korekty astygmatyzmu jest stosowanie cylindrycznych soczewek okularowych lub kontaktowych. Możliwa jest także usunięcie wady podczas laserowej korekcji wzroku.

Wady wzroku – starczowzroczność (prezbiopia)

Starczowzroczność (prezbiopia) jest procesem naturalnego starzenia narządu wzroku. Mamy z nią do czynienia najczęściej w okolicach 40.-50. roku życia, niezależnie od tego, czy występowała wcześniej inna wada wzroku. Starczowzroczność polega na stopniowej utracie przez oko zdolności do akomodacji.

Pierwszym objawem tej wady wzroku jest potrzeba odsuwania czytanego tekstu coraz dalej od oczu. Jednocześnie pacjenci obserwują u siebie osłabioną ostrość widzenia i szybsze męczenie oczu. Starczowzroczność najpóźniej ujawnia się u osób krótkowzrocznych, które korzystają z okularów z soczewkami o wartościach ujemnych.

Prezbiopia, choć dotknie każdego z nas, może być korygowana z pomocą odpowiednich soczewek. Innym rozwiązaniem jest wykonanie laserowej operacji oczu.

Przedstawiliśmy przykłady najczęściej występujących wad wzroku wraz ze sposobami ich korekty. Krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm i prezbiopia są chorobami oczu, które można łatwo leczyć, ale nie wolno zapominać o regularnych kontrolach wzroku u okulisty. Warto dbać o oczy i powierzać je w ręce specjalistów.

Przeczytaj również: Ograniczenia wiekowe do laserowej korekcji wzroku

Bibliografia:
1.A. Grzybowski, Okulistyka, 2018
2.A. Lens, S. C. Nemeth, J. K. Ledford, red. wyd. pol. Marta Misiuk-Hojło, Anatomia i fizjologia narządu wzroku, 2010
3.Najczęstsze wady wzroku - nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm i prezbiopia, www. zdrowie.tvn.pl, https://zdrowie.tvn.pl/a/najczestsze-wady-wzroku-nadwzrocznosc-krotkowzrocznosc-astygmatyzm-i-prezbiopia
4.Wada wzroku. Rodzaje wad wzroku i sposoby ich wyrównania, www.medonet.pl, https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-narzadu-wzroku,wady-wzroku---rodzaje--przyczyny--sposoby-wyrownania,artykul,1578445.html

więcej
Wysokie ciśnienie w oczach. Jak obniżyć podwyższone ciśnienie w oku?
Podwyższone ciśnienie w oku Ciśnienie w oku to ciśnienie wewnątrz gałki ocznej. Jego podstawową funkcją jest utrzymanie jej kulistego...
więcej
Alergiczne choroby oczu – alergiczne, atopowe zapalenia – objawy – leczenie – Kliniki Okulistyczne Optegra.
Alergiczne choroby oczu – objawy, leczenie Wiosna to pora roku, na którą wszyscy zawsze czekamy. Dni stają się coraz...
więcej
Jakie wady leczy laserowa korekcja wzroku? Do ilu dioptrii? – Kliniki Okulistyczne Optegra.
Jakie wady leczymy laserową korekcją wzroku? Technologia leczenia laserowego jest wykorzystywana w okulistyce od ponad trzech dekad. Precyzja i...
więcej
Gorszy wzrok po 40. roku życia – dlaczego widzenie pogarsza się?
Jak dbać o wzrok po 40. roku życia? Ukończenie 40. roku życia to najczęściej moment, kiedy pacjenci zaczynają uskarżać...
więcej
Czy krótkowzroczność można wyleczyć? – Kliniki Okulistyczne Optegra
Czy krótkowzroczność można korygować? Krótkowzroczność jest jedną na najczęściej występujących wad wzroku. Szacuje się, że na całym świecie zmaga...