Nadwzroczność – jak zdiagnozować i skorygować?

Nadwzroczność to, obok krótkowzroczności, jedna z najczęściej występujących wad wzroku. Pojawia się u dzieci, jako schorzenie wrodzone, ale równie często występuje też u osób w średnim wieku. Co to jest nadwzroczność i jakie są jej objawy? W jaki sposób można leczyć to schorzenie? Odpowiedzi na te oraz inne pytania dotyczące nadwzroczności, znajdziecie w naszym artykule.

Co to jest nadwzroczność?

Nadwzroczność, nazywana również dalekowzrocznością, to powszechnie występująca wada wzroku. Na czym polega dalekowzroczność? Pacjent, który cierpi na to schorzenie, dobrze widzi przedmioty, które są umiejscowione daleko, natomiast obiekty zlokalizowane bliżej niego, mogą wydawać mu się rozmazane. Im wada jest większa, tym dalej musi znajdować się przedmiot, by pacjent widział go wyraźnie. Tym samym, wraz z postępującą dalekowzrocznością, dla pacjenta niewyraźne będą również przedmioty bardzo odległe, a co za tym idzie, zostanie zaburzone widzenie z każdej strony.  

Nadwzroczność to wada, której wielkość określa się za pomocą dioptrii. Na tej podstawie wyróżnia się  trzy rodzaje nadwzroczności:

  • niską – do +2,5 D,
  • średnią – od +2,5 D do +6 D,
  • wysoką – powyżej +6 D.

Nadwzroczność – co to właściwie znaczy?

Na czym polega dalekowzroczność z medycznego punktu widzenia? Jeśli oko jest miarowe tzn. emmetropijne (czyli pozbawione wady refrakcji), podczas maksymalnie rozluźnionej akomodacji, wiązka światła wpadająca do oka zostaje skupiona przez układ optyczny na plamce siatkówki oka, co prowadzi do powstania ostrego obrazu.

Czasem jednak zdarza się tak, że promienie skupiają się za siatkówką. Wtedy właśnie mamy do czynienia z dalekowzrocznością. O występowaniu dalekowzroczności mówimy wtedy, gdy moc optyczna jest za mała w stosunku do długości gałki ocznej. Przyczyną jest zbyt krótka gałka oczna lub zbyt płaska rogówka.

Należy jednak pamiętać, że osoba z nieskorygowaną nadwzrocznością może poprawić lub uzyskać prawidłową ostrość wzroku poprzez użycie akomodacji. Wówczas obraz przedmiotu zostaje zogniskowany (skupiony) z użyciem  wyższej mocy optycznej  soczewki, następuje utworzenie ostrego obrazu i pozwala to na dobre widzenie.

Niektóre dzieci mają wrodzoną nadwzroczność, która z wiekiem zmniejsza się lub całkowicie zanika. Określana jest ona wówczas, jako nadwzroczność fizjologiczna i wynika z nieukończonego jeszcze rozwoju gałki ocznej. Wraz ze wzrostem dziecka następuje wzrost, czyli wydłużanie się gałki ocznej, co prowadzi do zmniejszenia wady nadwzrocznej. Jednak zawsze należy pamiętać o regularnym badaniu wzroku dziecka, by mieć pewność, że schorzenie rzeczywiście ustępuje. Jeśli zaś chodzi o nadwzroczność u dorosłych, to osoby dorosłe zazwyczaj dostrzegają pierwsze objawy nadwzroczności w średnim wieku. 

Jakie są przyczyny dalekowzroczności?

Dalekowzroczność pojawia się u osób, które mają rogówkę o zbyt płaskim kształcie lub zbyt krótką gałkę oczną. W takiej sytuacji, rogówka jest zbyt mała w stosunku do gałki ocznej. Właśnie wtedy, światło, które wpada do oka, zostaje skupione przez układ optyczny za siatkówką oka, co powoduje utworzenie nieostrego obrazu. 

Nadwzroczność, która pojawia się u dzieci, ma postać fizjologiczną – narząd wzroku dopiero się rozwija. U dzieci, nadwzroczność najczęściej zanika, jednak zdarza się też tak, że wada przybiera przewlekłą postać, dlatego należy regularnie badać wzrok. Jeśli wywiad rodzinny jest obciążony, wizyty kontrolne u dziecka powinny być częściej.

U dorosłych, dalekowzroczność to często wynik osłabienia naczyń krwionośnych, z których zbudowana jest gałka oczna. Schorzenie może się pojawić np. u chorych na cukrzycę.

Najczęstsze objawy nadwzroczności

Po czym poznać, że pacjent cierpi na nadwzroczność? Objawy, które towarzyszą temu schorzeniu to:

  • odruchowe oddalanie przedmiotów od twarzy,
  • mrużenie oczu,
  • napięcie gałek ocznych,
  • częste bóle głowy,
  • permanentne zmęczenie,
  • łzawienie oczu.

Dalekowzroczność skutecznie utrudnia wykonywanie prostych, codziennych czynności, takich jak np. czytanie czy pisanie. Właśnie przez to, wada będzie najbardziej uciążliwa dla dzieci, które chodzą do szkoły i może przyczynić się do słabych wyników w nauce.

Warto również dodać, że osoby, które cierpią na nadwzroczność, bardziej od innych są narażone na wystąpienie jaskry. Jest to związane z wąskim kątem przesączania, czyli strukturą, za pomocą której odpływa płyn z oka. Kiedy oko się zamyka, wzrasta ciśnienie wewnątrzgałkowe, co powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego. Noszenie okularów lub soczewek nie uchroni przed pojawieniem się jaskry, dlatego tak ważne jest, żeby wykonywać kontrolne badania u okulisty.

Jak można skorygować nadwzroczność?

Korygowanie nadwzroczności opiera się na tym, by umożliwić promieniom skupianie się na siatkówce, a nie za nią. Dalekowzroczność koryguje się poprzez szkła skupiające. Mogą to być okulary z wypukłymi szkłami lub soczewki kontaktowe. Które z tych rozwiązań jest lepsze? Wszystko zależy od indywidualnych preferencji. Warto jednak pamiętać o tym, że okulary mogą nieco zawężać pole widzenia. Z kolei osoby, które używają soczewek kontaktowych, muszą pamiętać o szczególnym dbaniu o higienę, by nie doprowadzić do zapalenia spojówek.

Okulary i soczewki to nie jedyny sposób leczenia nadwzroczności. Dalekowzroczność można trwale skorygować, poddając się laserowej korekcji wzroku. Zabieg polega na zmianie kształtu przedniej powierzchni rogówki. Część istoty właściwej rogówki zostaje usunięta, przez co obszar przyosiowy i centralny rogówki ulega uwypukleniu, a moc łamiąca rogówki ulega zwiększeniu. Należy jednak pamiętać, że najpierw trzeba zakwalifikować się do zabiegu laserowej korekcji wzroku. Jednym z kluczowych kryteriów jest wiek. Najczęściej, tego rodzaju zabiegi są wykonywane u osób między 21, a 55 rokiem życia.

więcej

Wada wzroku a prawo jazdy, czyli jakie są ograniczenia dla kierowców, którzy mają problem ze wzrokiem

W większości przypadków nawet przy większej wadzie wzroku otrzymanie prawa jazdy będzie możliwe. Warunkiem jest jednak odpowiednia korekcja za...
więcej

Budowa oka – w jaki sposób jest zbudowane ludzkie oko?

Oko człowieka jest jednym z najbardziej skomplikowanych narządów w jego organizmie. To właśnie oczy pełnią kluczową rolę w przetwarzaniu...
więcej

Czym jest diplopia i jakie są jej przyczyny? Sprawdź!

Diplopia to fachowe określenie zaburzenia widzenia, które oznacza po prostu podwójne widzenie. W wyniku tej dolegliwości pacjent dostrzega obraz...
więcej

Jak dobrać okulary do twarzy i jej kształtu?

Planujesz zmianę okularów korekcyjnych? Nie wiesz, jaki typ okularów będzie pasować do Ciebie najlepiej? Z naszego poradnika dowiesz się,...
więcej

Czy noszenie soczewek kontaktowych może być szkodliwe dla oczu? Sprawdź!

Soczewki kontaktowe są bardzo komfortową metodą korekcji wzroku – nie ograniczają pola widzenia i są praktycznie niewidoczne. Zastanawiasz się,...