Jak leczyć astygmatyzm u dziecka? Przyczyny, objawy, rodzaje – Kliniki Okulistyczne Optegra

Jak leczyć astygmatyzm u dziecka?

Astygmatyzm to refrakcyjna wada wzroku, stosunkowo często występująca u dzieci. Z powodu nieprawidłowości krzywizn (rogówki lub soczewki) wpadająca do oka wiązka promieni po załamaniu skupia się w dwóch punktach, powodując powstanie nieostrego obrazu. W efekcie prowadzi do zaburzeń widzenia. Jakie są przyczyny astygmatyzmu u dzieci? Czym objawia się astygmatyzm u dzieci? Czy astygmatyzm u dzieci da się usunąć? Zapraszamy do lektury naszego artykułu.

Im wcześniej zdiagnozowany zostanie astygmatyzm u dziecka, tym lepiej, bo łatwiej jest go skorygować. Astygmatyzm często występuje razem z innymi wadami, np. krótkowzrocznością. Wymaga regularnych kontroli i wizyt lekarskich, gdyż szczególnie u dzieci – może stać się przyczyną trudności w szkole.

Astygmatyzm u niemowląt i dzieci

Astygmatyzm u niemowląt występuje często. Pierwsze badanie okulistyczne dziecko odbywa się zaraz po narodzinach, wykonane na tak wczesnym etapie życia dziecka, pozwala wykryć wrodzone nieprawidłowości narządu wzroku. Specjalista decyduję, czy niezbędne będą już okulary dla prawidłowego rozwoju dziecka. Wady wzrok u niemowląt nie zawsze wymagają korekcji, ponieważ  wraz z rozwojem dziecka i wydłużaniem gałki ocznej stopniowo wada zmniejsza się, by osiągnąć miarowość (emmetropizacja). Wysoka nadwzroczność, astygmatyzm, wysoka krótkowzroczność lub też różnowzroczność, czyli duża różnica wad refrakcji pomiędzy oczami. Konieczne jest wtedy jak najszybsze wyrównanie wady wzroku, aby nie doprowadzić do niedowidzenia (tzn. leniwe oko).

Nie należy zwlekać z badaniem wzroku u dzieci, aż do momentu opanowania alfabetu. Istnieje wiele testów przeznaczonych specjalnie dla dzieci, bez konieczności rozpoznawania liter. Astygmatyzm u dziecka powinien być korygowany i regularnie kontrolowany przez specjalistów, gdyż może stać się przyczyną trudności w nauce pisania i czytania.

Zobacz: Okulistyka dziecięca

Astygmatyzm u dzieci – przyczyny

Dotychczas naukowcom nie udało znaleźć się jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy astygmatyzm u dziecka jest dziedziczny. Z całą pewnością można jednak dostrzec rodzinną tendencję do występowania tej wady, nawet w obrębie kilku kolejnych pokoleń. Astygmatyzm u dzieci może być wrodzony lub rozwinąć się w trakcie życia.

Inne przyczyny astygmatyzmu u dzieci:

  • uraz lub uszkodzenie rogówki – najczęściej jako efekt zakażania lub operacji okulistycznych, które powodują powstawanie blizn na powierzchni rogówki,
  • choroby rogówki, stożek rogówki i rogówki kulistej – w wyniku których rogówka staje się cieńsza, delikatniejsza i zmienia kształt.

Z medycznego punktu widzenia astygmatyzm u dzieci rozwija się, gdy występują choroby rogówki lub soczewki. Prawidłowe, ostre widzenie jest możliwe, gdy rogówka ma kształt sferyczny, podobny do piłki futbolowej. Wszelkie zmiany w kształcie rogówki powodują zaburzenia widzenia.

Astygmatyzm u dzieci – objawy

Astygmatyzm u dzieci daje objawy bardzo podobne, jak te u dorosłych. Jednak nie zawsze są one sygnalizowane, co może opóźnić prawidłową diagnozę tego zaburzenia. Najlepszym rozwiązaniem jest wizyta u okulisty lub optometrysty, który podczas prostego badania jest w stanie określić czy  występuje astygmatyzm u dziecka.

Najczęstsze objawy astygmatyzmu u dzieci:

  • niewyraźne widzenie z bliska i daleka,
  • widzenie zaburzonych, rozmazanych obrazów,
  • mrużenie oczu,
  • szybkie męczenie się oczu,
  • bóle głowy,
  • problemy z koncentracją,
  • mylenie liter.

Astygmatyzmu u dzieci nie da się samodzielnie zdiagnozować. Szczególnie u najmłodszych niezwykle ważna jest obserwacja, np. podczas zabawy, która pomaga dostrzec nieprawidłowości. Wszelkie niepokojące objawy należy jak najszybciej skonsultować z lekarzem.

Zobacz: Ograniczenia wiekowe do laserowej korekcji wzroku

Rodzaje astygmatyzmu u dzieci

Biorąc pod uwagę różne czynniki wyróżniamy kilka typów astygmatyzmu u dzieci.

Jeśli spojrzymy na regularność załamania światła to wyróżniamy:

  • astygmatyzm regularny – sytuacje, w której oko posiada dwie ogniskowe,
  • astygmatyzm nieregularny – mamy z nim do czynienia, gdy rogówka ma nierówną powierzchnię i występuje większa ilość ogniskowych.

Dodatkowo astygmatyzm regularny można podzielić ze względu na stosunek mocy głównych płaszczyzn na:

  • astygmatyzm prosty – płaszczyzna pionowa silniej łamie światło niż pozioma,
  • astygmatyzm odwrotny – płaszczyzna pozioma silniej łamie światło niż pionowa,
  • astygmatyzm skośny – główne płaszczyzn nie leżą w osiach 90-180 stopni.

Oraz ze względu na wartości refrakcji głównych płaszczyzn:

  • astygmatyzm niezłożony – oko jest miarowe w jednej z głównych płaszczyzn. W zależności od miejsca, ogniskowania światła w niemiarowej płaszczyźnie może być astygmatyzm krótkowzroczny lub astygmatyzm nadwzroczny,
  • astygmatyzm złożony – oko jest niemiarowe (nadwzroczne lub krótkowzroczne) w obu płaszczyznach,
  • astygmatyzm mieszany – w jednej płaszczyźnie występuje krótkowzroczność ,a w drugiej nadwzroczność.

Leczenie astygmatyzmu u dzieci

Astygmatyzm u dziecka należy z całą pewnością korygować. Ta wada wzroku pozostawiona bez okularów lub soczewek kontaktowych wpływa na ostrość widzenia. Leczenie stygmatyzmu, czyli korekcja, jest możliwa zarówno poprzez noszenie okularów, jak i specjalnych soczewek kontaktowych. W korekcji astygmatyzmu niezłożonego wykorzystywane są specjalne soczewki – cylindryczne. Jeśli u dziecka zdiagnozowany zostanie astygmatyzm złożony – korekcję cylindryczną łączy się z korekcją sferyczną.

Zobacz: Korekta astygmatyzmu

Astygmatyzm u dzieci może zmieniać się wraz z wiekiem, dlatego tak ważne są regularne kontrole u okulisty.

Bibliografia:
1. M. H. Niżankowska „Podstawy okulistyki", Wrocław 2000.
2. J. Wierzbowska, „Kompendium nowoczesnych metod korekcji wad wzroku”, Warszawa 2020.
3. E. Oleszczyńska-Prost, M. Prost, „Okulistyka dziecięca kompendium dla lekarzy specjalizujących się w okulistyce i lekarzy innych specjalności”, Warszawa 2019.

więcej
Genetyczne choroby oczu – dziedziczne problemy ze wzrokiem – Kliniki Okulistyczne Optegra
Genetyczne wady wzroku – dziedziczne choroby oczu Rodzinne predyspozycje mogą zwiększać ryzyko występowania genetycznych wad i chorób wzroku. Szczególnie...
więcej
Choroby rogówki: zapalenie rogówki, zwyrodnienie – przyczyny – objawy – leczenie – Kliniki Okulistyczne Optegra
Choroby rogówki oka Rogówka oka ludzkiego to przezroczysta blaszka, która tworzy przednią ścianę gałki ocznej. Jest przejrzysta, lekko zakrzywiona,...
więcej
Czy zapalenie spojówek jest zaraźliwe? Bakteryjne, Wirusowe, Alergiczne – Kliniki Okulistyczne Optegra
Zapalenie spojówek – czy jest zaraźliwe? Zapalenie spojówek to jedno z najczęściej występujących schorzeń okulistycznych. Choć leczenie tej dolegliwości...
więcej
Jak leczyć astygmatyzm u dziecka? Przyczyny, objawy, rodzaje – Kliniki Okulistyczne Optegra
Jak leczyć astygmatyzm u dziecka? Astygmatyzm to refrakcyjna wada wzroku, stosunkowo często występująca u dzieci. Z powodu nieprawidłowości krzywizn...
więcej
Jak chronić oczy w pracy przy monitorze? Wpływ komputera na wzrok – Kliniki Okulistyczne Optegra
Cyfrowe zmęczenie oczu W obecnych czasach trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie bez komputera, tabletu czy smartfona. Korzystamy z nich nie...