Alergiczne choroby oczu – objawy, leczenie

Wiosna to pora roku, na którą wszyscy zawsze czekamy. Dni stają się coraz dłuższe i cieplejsze. Do życia budzi się zieleń, a z nią… alergie. Dla osób, które zmagają się z alergiami, wiosenne dni choć piękne, bywają uciążliwe. Zwłaszcza, gdy objawy alergii nasilają się i utrudniają codzienne funkcjonowanie. Katar, kichanie, piekące, zaczerwienione oczy, zapalenie spojówek, obrzęk powiek – to tylko niektóre z symptomów wiosennych alergii. Jakie są objawy alergicznych chorób oczu? Jak sobie z nimi radzić? Zapraszamy do lektury naszego artykułu.

Z roku na rok z alergiami zmaga się coraz więcej Polaków. W sezonie pylenia alergicy obserwują nie tylko zaostrzenie alergicznego nieżytu nosa, ale także objawy związane z narządem wzroku.

Najczęściej występujące alergiczne choroby oczu to:

  • alergiczne zapalenie spojówek,
  • atopowe zapalenie spojówki i rogówki,
  • kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówki.

Najpopularniejszymi alergenami, które wywołują alergiczne choroby oczu są pyłki traw, chwastów, kwiatów i drzew. Uczulenia mogą także wywoływać roztocza kurzu domowego, pleśnie, ślina, nabłonek zwierząt domowych czy niektóre substancje stosowane w kosmetykach pielęgnacyjnych lub do makijażu.

Alergiczne zapalenie spojówek

Alergiczne zapalenie spojówek wywołuje stany zapalne w okolicach spojówki. Dokuczliwe symptomy ujawniają się najczęściej po kontakcie z alergenem. Bardzo często alergii spojówek towarzyszy katar. Zazwyczaj przebiega łagodnie i pojawia się kilka razy w roku.

Objawy alergicznego zapalenia spojówek:

  • zaczerwienienie,
  • pieczenie,
  • świąd powiek,
  • uczucie ciała obcego w oku,
  • łzawienie i obrzęk,
  • rzadziej: światłowstręt i zaburzenia widzenia.

Leczenie alergicznego zapalenia spojówek

Leczenie alergicznych chorób oczu sprowadzają się w łagodzeniu występujących objawów. Lekarze mogą zalecić także:

  • ograniczenie kontaktu z alergenami,
  • przyjmowanie leków, np. przeciwhistaminowych, a w szczególnych przypadkach także  miejscowo kortykosteroidów,
  • zastosowanie odczulania (immunoterapii). Tę metodę leczenie stosuje się w przypadku potwierdzonego związku objawów z kontaktem z konkretnym alergenem.

Kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówki

Kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówki występuje po bezpośrednim kontakcie powieki lub spojówki z alergenem lub substancją uczulającą. Objawami tej choroby są: świąd i zaczerwienienie. Sporadycznie może pojawić się również obrzęk powiek.

Kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówki częściej dotyka kobiet. Najczęściej rozwija po kontakcie z takimi czynnikami drażniącymi jak: kosmetyki, barwniki, żywice, metale, środki dezynfekcyjne lub substancje lotne w otoczeniu chorego, wyciągi ziołowe, kontakt z toksyczną rośliną (np. barszcz, sumak jadowity etc.) lub sierścią zwierząt, roztocza. Wystąpienie objawów kontaktowego zapalenia skóry powiek i spojówki może być spowodowane również po zetknięciu się powiek z kosmetykami, używanymi w innych częściach ciała niż oczy, np. przypadkowym dotknięciem powieki tuż po pomalowaniu paznokci. Kosmetyki w ogóle stają się coraz częstszą przyczyną kontaktowego zapalenia skóry powiek i spojówki. Wynika to z faktu, że zawierają wiele substancji źle  lub w ogóle nie przebadanych, a czasami – informacje na temat ich składu kosmetyków są nieprawdziwe.

Leczenie kontaktowego zapalenie skóry powiek i spojówki

Leczenie kontaktowego zapalenie skóry powiek i spojówki wymaga usunięcia substancji uczulającej. Ponadto nie należy również dotykać i trzeć oczu. Konieczne jest ograniczenie stosowania miejscowego wszelkich leków i kosmetyków. Lekarze zalecają także szczególną dbałość o prawidłowe nawilżenie i natłuszczenie skóry maściami bez konserwantów. Leczenie kontaktowego zapalenia skóry powiek i spojówki odbywa się przez krótkotrwałe stosowanie maści z glikokortykosteroidami. Jako działanie wspierające można robić zimne okłady i zakraplać sztuczne łzy bez konserwantów.

Atopowe zapalenie spojówki i rogówki

Atopowe zapalnie spojówki i rogówki ma nieco poważniejszy przebieg. To zapalenie narządu wzroku, które pojawia się u osób cierpiących na atopowe zapalenie skóry.

Objawy atopowego zapalenia spojówki i rogówki:

  • obustronne zmiany na skórze powiek (typowe dla atopowego zapalenia skóry),
  • zaburzenia wzrostu rzęs i brwi,
  • podrażnienie mieszane spojówek,
  • występowanie brodawek na spojówce powiek,
  • śluzowo-ropna wydzielina,
  • światłowstręt, łzawienie, świąd i pieczenie.

Dość często w tej chorobie pojawia się również zgrubienie, a nawet zwłóknienie powieki. Wszystkie zmiany skórne na powiekach mają charakter atopowy. Najczęściej występuje u młodych dorosłych.

Nieleczone atopowe zapalenie spojówki i rogówki może doprowadzić do rozwoju ciężkich powikłań, powodujących trwałe uszkodzenie widzenia, a w skrajnych przypadkach – także do całkowitej utraty wzroku.

Objawy ze strony spojówek pojawiają się po kontakcie z alergenem. Pobudza on komórki odpornościowe, które nie działają prawidłowo, co powoduje rozwój stanu zapalnego oka.

Leczenie atopowego zapalenia spojówki i rogówki

W leczeniu atopowego zapalenia spojówki i rogówki stosuje się terapię farmakologiczną miejscową i ogólną oraz immunoterapię. Jednocześnie zaleca się podjęcie działań prewencyjnych oraz zapobiegających powikłaniom. W czasie zaostrzenia objawów oraz w przypadku wystąpienia objawów suchego oka lekarze zalecają uzupełnienie leczenia o stosowanie tzw. sztucznych łez, które wspierają naturalną barierę ochronną oka i łagodzą dolegliwości związane z alergią.

Zapobieganie atopowemu zapaleniu spojówki i rogówki sprowadza się do unikania kontaktu z alergenami. Powoduje to osłabienie objawów choroby lub ich ustąpienia, a tym samym umożliwia zmniejszenie dawek lub całkowite odstawienie leków.

Jak przetrwać sezon pylenia? Wskazówki dla alergików:

  • Zdecydowanie powstrzymaj się od pocierania oczu, nawet wtedy kiedy bardzo swędzą;
  • W przypadku nasilenia objawów stosuj zimne kompresy z gazy – przyniosą ulgę;
  • Stosuj sztuczne łzy – pomagają wspierać barierę powierzchniową oka i pomagają usunąć z niego alergeny;
  • Używaj oczyszczaczy powietrza – to sposób na minimalizowanie kontaktu z alergenami;
  • Unikaj kontaktu z czynnikami drażniącymi, takimi jak: suchy nawiew powietrza, , formaldehyd, smog, świeżo malowane pomieszczenia, dym nikotynowy, z ogniska lub kominka;
  • Ograniczaj czas pracy przy komputerze – rzadszy odruch mrugania przyczynia się do nieprawidłowego nawilżenia oka i słabszego wypłukiwania z niego alergenów;
  • Jeśli nosisz soczewki kontaktowe – rygorystycznie przestrzegaj zasad higieny;
  • Noś okulary – stanowią naturalną barierę, która ogranicza ekspozycję na alergeny.
Bibliografia:
1. B. Samoliński, F. Raciborski, A. Lipiec, „Epidemiologia chorób alergicznych w Polsce (ECAP). Alergologia Polska 2014.
2. R. Pawliczak, Alergologia Kompendium, Poznań 2018.
3. Atopowe zapalenie rogówki i spojówek, www.podyplomie.pl, https://podyplomie.pl/okulistyka/23541,atopowe-zapalenie-rogowki-i-spojowek
4. Alergiczne zapalenia powiek, www.przegladokulistyczny.pl, https://www.przegladokulistyczny.pl/alergiczne-zapalenia-powiek

więcej
Czy laserowa korekcja wzroku jest bezpieczna? – Kliniki Okulistyczne Optegra
Bezpieczeństwo laserowej korekcji wzroku Laserowa korekcja wzroku jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów okulistycznych. Trudno się dziwić, bowiem ma...
więcej
Zespół suchego oka – metody leczenia – przyczyny – objawy – Kliniki Okulistyczne Optegra
Jak leczyć zespół suchego oka? Zespół suchego oka to dolegliwość, w  przebiegu której powierzchnia oka nie jest właściwie nawilżona...
więcej
Pogorszenie wzroku po 50. roku życia – Kliniki Okulistyczne Optegra
Pogorszenie wzroku po 50. roku życia Wraz z wiekiem w organizmie człowieka zachodzą liczne zmiany. Jedną z nich jest...
więcej
Genetyczne choroby oczu – dziedziczne problemy ze wzrokiem – Kliniki Okulistyczne Optegra
Genetyczne wady wzroku – dziedziczne choroby oczu Rodzinne predyspozycje mogą zwiększać ryzyko występowania genetycznych wad i chorób wzroku. Szczególnie...
więcej
Choroby rogówki: zapalenie rogówki, zwyrodnienie – przyczyny – objawy – leczenie – Kliniki Okulistyczne Optegra
Choroby rogówki oka Rogówka oka ludzkiego to przezroczysta blaszka, która tworzy przednią ścianę gałki ocznej. Jest przejrzysta, lekko zakrzywiona,...