17 listopada 2023
Regularna kontrola zdrowia oczu pozwala szybko wykryć wadę refrakcji oraz niektóre choroby narządu wzroku. Warto pamiętać, że badanie okulistyczne nie jest potrzebne wyłącznie wtedy, gdy zauważymy pogorszenie widzenia – wiele nieprawidłowości przez długi czas może nie dawać wyraźnych objawów. W przypadku osób dorosłych, które nie korzystają z korekcji okularowej ani soczewek kontaktowych, badanie wzroku warto wykonywać nie rzadziej niż raz na dwa lata. Pacjenci ze stwierdzonymi wadami wzroku powinni natomiast odwiedzać gabinet okulistyczny przynajmniej raz w roku, a częściej, jeśli zaleci to lekarz. Sprawdź, jak wygląda podstawowe badanie wzroku, jakie nieprawidłowości można dzięki niemu wykryć i kiedy potrzebna jest pogłębiona diagnostyka.
Podstawowe badanie wzroku rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z Pacjentem. Podczas rozmowy lekarz okulista pyta m.in. o występujące objawy, przebyte choroby, urazy i operacje oczu, a także o przyjmowane leki czy dotychczas stosowaną korekcję wzroku. Ważnym elementem jest również wywiad rodzinny – specjalista może zapytać o występowanie u bliskich chorób oczu, takich jak jaskra czy zaćma. Pozwala to lepiej ocenić indywidualne czynniki ryzyka i zdecydować, czy potrzebna jest dodatkowa diagnostyka.
Następnie okulista przeprowadza badanie przedmiotowe, podczas którego ocenia m.in. oczodoły, powieki, wielkość i ruchomość gałek ocznych oraz poszczególne struktury oka. W ramach podstawowej diagnostyki może wykonać badanie ostrości wzroku, badanie pola widzenia, ocenę widzenia barw oraz badanie przedniego i tylnego odcinka oka. W razie potrzeby lekarz może rozszerzyć diagnostykę o dodatkowe badania, aby dokładniej określić przyczynę występujących dolegliwości lub charakter wady wzroku.
Podstawowe badanie wzroku trwa zazwyczaj około 20–30 minut, choć czas wizyty może być dłuższy, jeśli konieczne będzie wykonanie dodatkowych testów. Na podstawie uzyskanych wyników specjalista może stwierdzić wadę refrakcji i zalecić odpowiednią korekcję, np. okulary lub soczewki kontaktowe. W przypadku krótkowzroczności stosuje się szkła o mocy ujemnej, natomiast przy nadwzroczności – dodatniej. Regularne badanie okulistyczne jest bezbolesne i pozwala nie tylko dobrać właściwą korekcję, ale również kontrolować ogólny stan zdrowia oczu.
Badanie ostrości wzroku do dali umożliwia ocenę zdolności rozdzielczej siatkówki. Pacjent siada przodem do tablicy Snellena w danej odległości (zazwyczaj jest to 5 m). Następnie czyta kolejno litery z tablicy, zaczynając od największych znaków (nazywamy je optotypami). Z kolei badanie ostrości wzroku do bliży polega na czytaniu z odległości 30 cm (każdym okiem osobno) tekstu z tablic Snellena. Ten rodzaj badania wykonywany jest przez optometrystę lub okulistę.
Skiaskopia to badanie wzroku, które polega na rzutowaniu wiązki promieni świetlnych na dno oka i obserwowaniu kierunku ruchu czerwonego odblasku z dna oka w obrębie źrenicy. Badanie to ma na celu ocenę refrakcji oka oraz stwierdzenie wady wzroku, którą określamy w tzw. dioptriach. Do wykonania badania potrzebne są specjalne listwy i skiaskop.
Badanie pozwala na dokonanie oceny budowy struktur oka. Lampa szczelinowa to ważne narzędzie diagnostyczne w pracy okulisty, które służy obserwacji przedniego odcinka oka. Uzyskanie obrazu narządu w dużym powiększeniu umożliwia wykrycie wielu chorób okulistycznych takich jak np. zaćma, zapalenie spojówek, stożek rogówki, zmętnienie ciała szklistego.
W tym badaniu diagnostycznym ocenia siatkówkę oka. Wziernikowanie dna oka trwa zaledwie kilka minut, pozwala na sprawdzenie wielu parametrów dotyczących narządu wzroku. Ile trwa badanie dna oka? Do 10 minut.
Do podstawowych badań wzroku zaliczamy też pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego z użyciem tonometru, który wykorzystuje łagodny podmuch powietrza. Wiedz, że wysokie ciśnienie w oku może być oznaką początku jaskry lub po prostu nadciśnienia ocznego.
Kiedy warto wykonać badanie wzroku? Jakie objawy powinny skłonić Cię do wizyty u okulisty? Powinieneś niezwłocznie zbadać wzrok, jeśli zaobserwowałeś u siebie nieprawidłowości takie jak:
Pierwsze badanie okulistyczne dziecko przechodzi już po urodzeniu, a kolejne kontrole powinny odbywać się zgodnie z zaleceniami specjalisty. U dzieci regularne badania są szczególnie ważne, ponieważ niewykryta wada wzroku może wpływać na prawidłowy rozwój widzenia i powodować trudności w nauce. Również osoby dorosłe nie powinny czekać na wyraźne pogorszenie wzroku – wraz z wiekiem rośnie znaczenie profilaktycznych kontroli okulistycznych.
Wybierając specjalistę, warto zwrócić uwagę na jego doświadczenie, zakres wykonywanej diagnostyki oraz dostęp do nowoczesnego sprzętu okulistycznego. Dobry lekarz okulista powinien przeprowadzić dokładny wywiad, odpowiednio dobrać badania do potrzeb Pacjenta i wyjaśnić znaczenie uzyskanych wyników. Warto również sprawdzić opinie Pacjentów oraz wybrać klinikę, która zapewnia możliwość dalszej diagnostyki i leczenia w przypadku wykrycia nieprawidłowości.

Osoby dorosłe bez stwierdzonej wady wzroku powinny kontrolować wzrok co najmniej raz na 2 lata. Jeśli nosisz okulary lub soczewki kontaktowe, badanie warto wykonywać przynajmniej raz w roku.
Podstawowe badanie pozwala ocenić ostrość widzenia i wykryć wady refrakcji, takie jak krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm. Okulista może również zauważyć nieprawidłowości wymagające dalszej diagnostyki.
Wizyta jest wskazana w przypadku nagłego pogorszenia ostrości widzenia, podwójnego widzenia, bólu oka, światłowstrętu, zaczerwienienia, częstego łzawienia lub innych nagłych zaburzeń widzenia. W takich sytuacjach nie należy ograniczać się do samodzielnego testu wzroku.
W zależności od potrzeb okulista może przeprowadzić m.in. badanie ostrości wzroku, ocenę pola widzenia, badanie widzenia barw, badanie w lampie szczelinowej, ocenę dna oka oraz pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego.
Podstawowe badanie wzroku jest bezbolesne i zazwyczaj trwa około 20–30 minut. Zakres diagnostyki może być jednak rozszerzony, jeśli lekarz stwierdzi nieprawidłowości lub występują określone czynniki ryzyka.
To krótka ocena ostrości widzenia i wstępny pomiar wady refrakcji, których zadaniem jest wyłonienie osób wymagających pełnej diagnostyki u okulisty.
To ocena widzenia wykonywana przez optometrystę, obejmująca dobór korekcji i sprawdzenie widzenia obuocznego, bez stawiania rozpoznania lekarskiego.
Na sprawdzeniu ostrości wzroku, pomiarze wady refrakcji i ocenie współpracy obu oczu, a jego efektem jest dobrana korekcja okularowa lub soczewkowa.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/68633,badanie-ostrosci-wzroku-do-dali [26.10.2023 r.]
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/badanieoczu/podstawowe [26.10.2023 r.]
Optegra