Stożek rogówki – pierwsze objawy, diagnoza i leczenie

Stożek rogówki (keratoconus) to schorzenie, w przebiegu którego rogówka stopniowo traci swój prawidłowy, regularny kształt i przyjmuje bardziej stożkowate uwypuklenie. Wraz z postępem choroby narasta nieregularny astygmatyzm, co prowadzi do pogorszenia ostrości i jakości widzenia.  Jakie są objawy stożka rogówki? Niektórzy chorzy skarżą się na „efekt halo”, czyli poświatę wokół źródeł światła, nieostre widzenie czy nadwrażliwość na światło. W zaawansowanym stadium choroby jedyną metodą leczenia jest przeszczep rogówki. U pacjentów z mniej zaawansowaną postacią choroby zwykle przeprowadzamy zabieg Cross-linking (CXL), który polega na miejscowym podaniu do rogówki ryboflawiny i naświetlaniu jej promieniowaniem UV-A w celu wzmocnienia jej struktury. 

Sprawdź, jak wygląda diagnozowanie i leczenie niezapalnego schorzenia rogówki. Dowiedz się, czy jesteś w grupie ryzyka rozwoju stożka rogówki!

Stożek rogówki – częstotliwość występowania i czynniki ryzyka

Częstość występowania stożka rogówki określana jest jako 50 – 230 przypadków na 100 000 osób (jest to 0,05-0,23% populacji). Zastanawiasz się, kto jest szczególnie narażony na rozwój stożka rogówki? Do czynników ryzyka zalicza się m.in.:

  • zespół Downa,
  • zespół Marfana i Ehlersa-Danlosa,
  • wrodzone wady układu wzrokowego,
  • atopowe zapalenie skóry,
  • alergiczne choroby oczu,
  • pocieranie oczu,
  • występowanie stożka rogówki w rodzinie.

Prawdopodobieństwo wystąpienia stożka rogówki jest większe u Pacjentów płci męskiej, niż u kobiet.

Przyczyny stożka rogówki

Zdrowa rogówka ma regularny, niemal sferyczny kształt i pełni funkcję ochronną oraz optyczną oka. W przebiegu stożka rogówki dochodzi do zmiany kształtu i postępującego uwypuklenia tej struktury. Efektem jest postępujące lokalne ścieńczenie miąższu rogówki.  Procesy chorobowe na ogół obejmują oboje oczu, rozwijają się niesymetrycznie (tzn. w jednym oku jest bardziej zaawansowany niż w drugim) i powoli.

Pierwsze objawy stożka rogówki. Jak widzi Pacjent ze stożkiem rogówki?

  • postępujące pogarszanie się ostrości widzenia,
  • nadwrażliwość na światło,
  • problemy w doborze właściwych szkieł korekcyjnych lub soczewek kontaktowych,
  • częsta zmiana okularów na mocniejsze,
  • u niektórych Pacjentów występuje nieregularny astygmatyzm,
  • występuje wyraźny związek między stożkiem a pocieraniem oczu.

Pierwsze sygnały chorobowe pojawiają się na ogół  w okresie dojrzewania. Stożek rogówki to choroba, która rozwija się nierównomiernie do ukończenia przez Pacjenta 40 lat. Potem zwykle spowalnia, a w niektórych przypadkach się zatrzymuje. 

Jeśli zauważysz u siebie niepokojące objawy, które mogą sugerować rozwój zmian chorobowych na powierzchni rogówki, nie zwlekaj i skonsultuj się z lekarzem okulistą, zanim dojdzie do pogorszenia Twojego stanu zdrowia.

Diagnoza stożka rogówki. Jak rozpoznać stożek rogówki?

Proces diagnostyczny rozpoczyna szczegółowy wywiad lekarski. Podczas wizyty w gabinecie lekarz pyta o:

  • zgłaszane przez Ciebie niepokojące objawy,
  • schorzenia współistniejące,
  • doznane w przeszłości urazy gałki ocznej,
  • przypadki zachorowań na schorzenia oczu w rodzinie.

W celu postawienia diagnozy okulista przeprowadza także dokładne badanie przedmiotowe. Jedną z najważniejszych metod diagnostycznych stożka rogówki jest topografia (komputerowa keratometria) i pachymetria rogówki.

Topografia rogówki umożliwia specjaliście analizę przedniej powierzchni powierzchni rogówki. Dzięki temu lekarz może ocenić stopień deformacji i stopień zaawansowania stadium stożka rogówki. Z kolei pomiar pachymetrii wykrywa jej zmniejszoną grubość. W naszej klinice Optegra korzystamy z bardzo precyzyjnej i nowoczesnej aparatury diagnostycznej, która pozwala wykryć początkowe nieprawidłowości, wskazujące na stożek rogówki.

Pozostałe badania diagnostyczne przydatne w przypadku stożka rogówki to:

  • ocena ostrości wzroku do dali,
  • pomiar krzywizny rogówki,
  • badanie rogówki w lampie szczelinowej.

Jak wygląda leczenie stożka rogówki? CLX, pierścienie, przeszczep

Jakie metody leczenia stożka rogówki dają zadowalające efekty terapeutyczne? U Pacjentów na początkowym etapie choroby, gdy występują jedynie objawy astygmatyzmu, wystarczająca może okazać się okularowa korekcja wady wzroku lub noszenie twardych soczewek kontaktowych. Metody niechirurgiczne są jedynie doraźne i nieskuteczne na dalszych etapach rozwoju schorzenia (nie hamują progresji samego stożka). W terapii stożka rogówki coraz częściej stosuje się nowoczesne zabiegi, takie jak np. Cross-linking, który wzmacnia rogówkę i sprawia, że staje się sztywniejsza.

Cross-linking – sieciowanie rogówki (CXL)

Sieciowanie rogówki to mało inwazyjny zabieg, który po raz pierwszy wykonał prof. Theo Seilera w 1998 r. w Dreźnie. Metoda skutecznie pozwala zahamować lub spowolnić progresję stożka rogówki oraz zwiększyć biomechaniczną stabilność rogówki. Zabieg opiera się na miejscowej aplikacji ryboflawiny i naświetlaniu tkanki rogówki promieniami UVA. Ryboflawina działa jako fotouczulacz, który przyczynia się do tworzenia nowych wiązań krzyżowych między włóknami kolagenu.

Dzięki zabiegowi dochodzi do wzmocnienia połączeń między włóknami kolagenowymi, co zwiększa biomechaniczną stabilność rogówki i pomaga zahamować jej dalszą deformację. 

Nasi specjaliści szczegółowo informują Pacjentów, jak przygotować się do zabiegu. W terminie 2-3 tygodnie przed jego przeprowadzeniem chorzy powinni zaprzestać noszenia twardych soczewek kontaktowych.

Zanim lekarz rozpocznie sieciowanie rogówki, najpierw aplikuje pacjentowi krople znieczulające. Potem podaje środek fotouczulający (wit. B2). Po upływie określonego czasu specjalista wykonuje naświetlanie oka specjalistyczną lampą. Zabieg trwa ok. 30-60 minut. Po jego zakończeniu lekarz zaleca Pacjentowi przyjmowanie odpowiednich dawek leków okulistycznych. W pierwszych dniach po zabiegu chory może odczuwać znaczny światłowstręt. Przez 8 do 12 miesięcy po CXL Pacjent przebywa pod opieką i ścisłą kontrolą lekarską. W tym czasie nasi specjaliści monitorują stan jego zdrowia.

Pacjent pozostaje pod kontrolą okulistyczną, a lekarz monitoruje proces gojenia oraz zmiany w kształcie i stabilności rogówki. Efekt CXL ocenia się w perspektywie kilku miesięcy — stabilizacja parametrów rogówki i ewentualna poprawa widzenia mogą następować stopniowo, często w okresie około 6–12 miesięcy. Głównym celem zabiegu jest jednak zahamowanie progresji stożka rogówki, a nie bezpośrednia poprawa ostrości wzroku. 

Na sieciowanie rogówki bardzo często kieruje się osoby, u których schorzenie rozpoznano we wczesnej fazie. Zabieg umożliwia zachowanie aktualnej jakości widzenia i stabilizuje stan rogówki.

CXL jest obecnie „złotym standardem” w leczeniu stożka rogówki.

Nowoczesna lampa, którą dysponują Kliniki Optegra, pozwala na wykonanie tzw. szybkiego cross-linkingu (ok. 10 min.), a także zabiegu bez zdjęcia nabłonka rogówki, co zmniejsza dolegliwości bólowe. 

CXL można również łączyć z implantacją pierścieni śródrogówkowych, które pomagają spłaszczyć kształt rogówki, zmniejszając jej nieregularność i związany z nią astygmatyzm. 

Pierścienie śródrogówkowe

Metodę często stosowaną w leczeniu stożka rogówki stanowi wszczepienie pierścieni śródrogówkowych. W czasie zabiegu chirurg tworzy tunele rogówkowe, w których lokuje przejrzysty implant – tzw. ring, dzięki czemu jej kształt staje się bardziej regularny, a widzenie poprawia się. Dzięki pierścieniom stożek zostaje nieco spłaszczony, a nieregularny astygmatyzm wyrównany.

Specjaliści dobierają rodzaj pierścienia indywidualnie dla każdego pacjenta, na podstawie wyników precyzyjnych pomiarów: refrakcji, keratometrii oraz topografii rogówki.

Pierścienie śródrogówkowe są przeznaczone do zmniejszania krótkowzroczności i astygmatyzmu u chorych, którzy nie widzą dobrze, używając soczewek okularowych lub kontaktowych.

Pierścienie nie leczą stożka, pomagają zmniejszyć nieregularności rogówki, dzięki czemu pacjent może poprawnie widzieć przez szkła korekcyjne lub soczewki kontaktowe.

Efekt zabiegu ocenia się podczas kolejnych wizyt kontrolnych, a pełna stabilizacja i ocena efektu może wymagać kilku tygodni lub miesięcy. Metoda jest odwracalna – w razie potrzeby wszczepione segmenty można usunąć lub wymienić. Czas powrotu do pełnej sprawności wzrokowej jest indywidualny i zależy m.in. od zastosowanej techniki oraz przebiegu gojenia. 

Leczenie stożka rogówki przeprowadzamy w miastach: Kraków, Szczecin, Poznań, Katowice, Warszawa, Lublin i Wrocław. Zapraszamy na wizytę okulistyczną!

FAQ

Stożek rogówki (keratoconus) to choroba, w której rogówka stopniowo zmienia swój kształt z kulistego na stożkowaty. Powoduje to jej ścieńczenie, osłabienie i pogorszenie jakości widzenia związane z wystąpieniem nieregularnego astygmatyzmu.

Do najczęstszych objawów należą pogorszenie ostrości wzroku, częsta konieczność zmiany  mocy okularów, nadwrażliwość na światło, efekt halo. Pacjenci mogą mieć także trudności z dobraniem odpowiednich soczewek kontaktowych.

Stożek rogówki jest chorobą wieloczynnikową, a dokładne przyczyny jego powstawania nie są w pełni poznane. Ryzyko zwiększają m.in. czynniki genetyczne, alergie oczu, pocieranie oczu oraz niektóre choroby ogólnoustrojowe.

Podstawą diagnostyki jest szczegółowe badanie okulistyczne oraz topografia i pachymetria rogówki. Badania te pozwalają ocenić jej kształt, grubość oraz stopień zaawansowania zmian.

Tak, stożek rogówki może stopniowo się rozwijać, szczególnie u młodych osób. Regularne kontrole okulistyczne pozwalają monitorować przebieg choroby i odpowiednio wcześnie wdrożyć leczenie.

Cross-linking (CXL) to zabieg wzmacniający strukturę rogówki i hamujący postęp stożka. Polega na zastosowaniu ryboflawiny oraz naświetlaniu rogówki promieniami UVA, co zwiększa wytrzymałość włókien kolagenowych, co prowadzi do powstawania dodatkowych wiązań między włóknami kolagenowymi i zwiększa biomechaniczną stabilność rogówki.

Tak, u części pacjentów odpowiednio dobrane soczewki kontaktowe pomagają poprawić jakość widzenia. Ich dobór wymaga jednak konsultacji ze specjalistą.

Stożek jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do laserowej korekcji.

Przeszczep rogówki stosuje się w zaawansowanych przypadkach, gdy dochodzi do znacznego pogorszenia widzenia i inne metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych efektów.

Występowanie stożka rogówki w rodzinie może zwiększać ryzyko jego rozwoju. Nie oznacza to jednak, że choroba musi pojawić się u każdego członka rodziny.

Stożek rogówki

kalendarz rezerwacji wizyt

Sprawdź dostępne terminy:

Przed każdym zabiegiem wykonujemy badanie kwalifikacyjne, które pozwala określić rodzaj i stopień wady, oraz możliwość przeprowadzenia zabiegu.

Więcej informacji pod numerem: 222 426 260

Jesteśmy do Twojej dyspozycji od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00 - 20:00