Czym jest plamka żółta i jakie pełni funkcje? 

18 marca 2024

Plamka żółta odpowiada za ostrość widzenia. Patologie w tym obszarze zwykle dają o sobie znać pod postacią różnych zaburzeń wzroku. Jak podkreślają lekarze okuliści, wielu Pacjentów ze zdiagnozowanym zwyrodnieniem plamki żółtej nie wie nic o tej części oka. Sprawdź, jaką rolę pełni ten mały obszar siatkówki. Dowiedz się, co przyczynia się do schorzenia AMD (age-related macular degeneration). Poznaj metody leczenia i zapobiegania zwyrodnieniu plamki żółtej.

Czym jest plamka żółta w oku? Za co odpowiada?

Plamka żółta (łac. macula lutea) jest zlokalizowana w tylnej części oka, odpowiada za wyraźne widzenie centralne bez zniekształceń. Podczas badania dna oka można zauważyć, że ten mały element na powierzchni siatkówki oka ma żółtą barwę, stąd też wzięła się nazwa „plamka żółta”. Siatkówka składa się m.in. z czopków i pręcików – wiele osób nie ma świadomości, że największym skupiskiem czopków jest właśnie plamka żółta. To dzięki tym fotoreceptorom rozróżniamy trzy podstawowe barwy: 

• czerwoną,
• zieloną,
• niebieską. 

Ważną funkcją macula lutea jest widzenie centralne.

Zwyrodnienie plamki żółtej – przyczyny i różne formy AMD

Jedną z najczęstszych chorób siatkówki zlokalizowaną w obrębie plamki żółtej jest AMD, czyli zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem. Rozwój zwyrodnienia plamki żółtej polega na stopniowym obumieraniu komórek barwnikowych i fotoreceptorów (czopków) oraz odkładaniu się w siatkówce druzów (tj. złogów). 

AMD to choroba przewlekła o postępującym charakterze, która jest jedną z głównych przyczyn utraty wzroku społeczeństw krajów rozwiniętych. Postęp choroby ogranicza widzenie pola centralnego. Pogorszenie ostrości widzenia utrudnia choremu wykonywanie wielu prozaicznych czynności, jak np. czytanie, prowadzenie pojazdów mechanicznych, majsterkowanie.

Wyróżniamy dwie postaci AMD: tzw. “suchą” (90% przypadków) i wysiękową, potocznie zwaną “mokrą” (10% przypadków). W przypadku postaci suchej utrata ostrości widzenia jest stopniowa i może postępować latami. Znacznie groźniejsza jest wysiękowa postać AMD, gdzie pogorszenie wzroku może postępować bardzo szybko. Co dokładnie mamy na myśli? W skrajnych przypadkach zachorowań na tę postać zwyrodnienia plamki żółtej może dojść do utraty wzroku w ciągu kilku dni.

Jak dbać o plamkę żółtą?

Jeśli chcesz uniknąć problemów zdrowotnych związanych plamką żółtą, zadbaj o zdrowe odżywianie. Antyoksydanty zawarte w pożywieniu mogą spowolnić niekorzystne zmiany chorobowe, jakie toczą się w narządzie wzroku wraz z wiekiem. W Twojej codziennej diecie nie może zabraknąć witaminy A, C, E, cynku, kwasów omega-3, selenu i luteiny. Unikaj tłuszczów trans i niezdrowych przekąsek. By zmniejszyć ryzyko zachorowania, dbaj o regularną aktywność fizyczną i chroń wzrok przed promieniowaniem słonecznym (zainwestuj w okulary przeciwsłoneczne z dobrym filtrem). Jeśli palisz papierosy, zerwij z nałogiem.

FAQ

Źródła:

• https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysiatkowki/128135,zwyrodnienie-plamki-zwiazane-z-wiekiem [dostęp: 20.03.2024 r.]

• https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/68603,test-amslera [dostęp: 20.03.2024 r.]