Test na zaćmę – jak sprawdzić swój wzrok w domowych warunkach?

23 maja 2025

Zaćma nie jest wadą wzroku, a chorobą oczu, która stopniowo pogłębia zmętnienie soczewki. Proces diagnostyczny wymaga specjalistycznej wiedzy i tym samym wizyty u okulisty. Jednak można wstępnie przeprowadzić test na zaćmę w warunkach domowych. Jak rozpoznać objawy katarakty na własną rękę? 

Czym jest zaćma? Czynniki ryzyka 

Na początku warto przypomnieć, czym jest zaćma. To choroba narządu wzroku, która prowadzi do zmętnienia naturalnie przejrzystej soczewki oka. Rozwija się bezboleśnie, co sprawia, że często jest diagnozowana, gdy przybiera zaawansowaną postać. Zaćma najczęściej dotyka jednak osoby powyżej 60. roku życia. Jakie są czynniki ryzyka katarakty? Oto one:

• cukrzyca, 
• wiek,
• nikotynizm,
• sterydoterapia,
• urazy oczu,
• niedoczynność przytarczyc,
• jaskra,
• obciążenia genetyczne.

Jak zrobić test na zaćmę w domu? Objawy katarakty

Czy możliwe jest wstępne (samodzielne) rozpoznanie zaćmy? Tak, Pacjent może wykonać tzw. test na zaćmę, by przekonać się, czy rozwinęła się u niego ta podstępna choroba. Wystarczy, że przeanalizuje, czy występują u niego wymienione wcześniej czynniki ryzyka i czy doświadcza objawów zaćmy. 

Oto lista pytań które warto sobie zadać w ramach testu na zaćmę (jeśli odpowiesz na większość pytań NIE, istnieje ryzyko, że masz kataraktę):

1. Czy widzisz, jak przez mgłę? TAK/NIE
2. Czy jesteś palaczem? TAK/NIE
3. Czy masz powyżej 60 lat? TAK/NIE
4. Czy doznałeś kiedyś urazu oka? TAK/NIE
5. Czy chorujesz na otyłość? TAK/NIE
6. Czy chorujesz na cukrzycę? TAK/NIE
7. Czy przyjmowałeś kortykosteroidy przez dłuższy czas? TAK/NIE
8. Czy masz nadwrażliwość na światło? TAK/NIE
9. Czy masz trudności z dobraniem odpowiednich szkieł korekcyjnych? TAK/NIE

Jakie są możliwe symptomy tego schorzenia okulistycznego? Typowym objawem zaćmy jest widzenie jak przez mgłę/brudną szybę. U niektórych chorych na kataraktę pojawia się narastająca krótkowzroczność (wynikająca ze stwardnienia jądra soczewki, co z kolei prowadzi do zwiększenia siły refrakcji). Innym objawem jest podwójne widzenie. Pacjenci dotknięci zaćmą skarżą się też na trudności z prowadzeniem pojazdów nocą. W miarę mętnienia soczewki oka rozróżnianie kolorów sprawia chorym trudności. Inne objawy, to:

• światłowstręt,
• pogorszenie ostrości wzroku,
• problemy z prawidłową oceną odległości,
• problemy z dobraniem odpowiednich okularów, 
• problemy z poruszaniem się,
• szybsze męczenie się oczu, 
• bóle głowy,
• nudności.

W ramach samodiagnozy w warunkach domowych można wykonać też test Amslera. który jest pomocny w rozpoznaniu chorób plamki żółtej (również powoduje pogorszenie widzenia i nieleczone niosą ze sobą ryzyko utraty wzroku).

Leczenie zaćmy? Odzyskaj ostrość widzenia dzięki operacji zaćmy

Zaćmę leczy się operacyjnie, metodą fakoemulsyfikacji. To procedura przeprowadzana przez lekarza chirurga okulistę, który po uprzednim znieczuleniu (miejscowo) gałki ocznej dokonuje małego cięcia (około 2,2 mm), a następnie rozdrabnia i usuwa chorą soczewkę, aby w jej miejsce wszczepić sztuczną soczewkę wewnątrzgałkową. Nacięcie goi się samoistnie, bez szwów. Usunięcie zaćmy metodą ultradźwiękowej fakoemulsyfikacji to krótkotrwała procedura, trwa około 15-20 minut, to szybka i bezpieczna procedura, która nie wymaga hospitalizacji. Jest to zabieg chirurgii jednego dnia. Po operacji Pacjenta czeka wizyta kontrolna, w trakcie której lekarz sprawdza umiejscowienie nowej soczewki i upewnia się, czy proces gojenia przebiega prawidłowo.

FAQ

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobysoczewki/73341,zacma
[dostęp: 19.04.2025 r.]