Jaskra – fakty i mity

Jaskra jest najgroźniejszą przewlekłą chorobą nerwu wzrokowego, prowadzącą do nieodwracalnej utraty widzenia. Stanowi drugą przyczynę ślepoty na świecie.

Fakt

NIE. U większości Pacjentów jaskra przebiega powoli i podstępnie. Pacjent z jaskrą nawet przez kilkanaście lat trwania choroby może nie mieć żadnych problemów z czytaniem, pracą przy komputerze czy prowadzeniem samochodu. W przebiegu jaskry dochodzi do stopniowego zawężania pola widzenia aż do jego zamknięcia. Ostrość wzroku (czyli tzw. widzenie centralne) do późnych stadiów jaskry może być niezmieniona, w przeciwieństwie do chorób plamki, takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD), w których krzywienie obrazów i obniżenie ostrości wzroku są pierwszymi objawami schorzenia.

Fakt

NIE. Jaskra może powstać w każdym wieku. U osób obciążonych rodzinnym występowaniem jaskry, schorzenie częściej ujawnia się w młodszym wieku, np. w wieku 20-30 lat. Także niektóre postacie jaskry wtórnej otwartego kąta, np. jaskra barwnikowa, często rozpoznawane są u osób w wieku 20-50 lat.  Ryzyko zachorowania na jaskrę wyraźnie jednak zwiększa się z wiekiem. Osoby 70-letnie mają od 3 do 8 razy większe ryzyko zachorowania na jaskrę niż osoby 40-letnie.

Fakt

NIE. Jaskra występuje przy podwyższonym jak i niepodwyższonym ciśnieniu wewnątrzgałkowym. O powstaniu jaskry decyduje nie tyle wysokość ciśnienia wewnątrz gałki ocznej, co jego wpływ na nerw wzrokowy. U części populacji występuje zwiększona wrażliwość nerwu wzrokowego na uszkodzenie przy prawidłowym, tj. mieszczącym się w granicach statystycznej normy ciśnieniu wewnątrzgałkowym. Wrażliwość nerwu wzrokowego zależy od wielu czynników m.in. właściwości biomechanicznych tarczy nerwu wzrokowego czy ukrwienia gałki ocznej. U co trzeciego pacjenta z jaskrą otwartego kąta ciśnienie wewnątrzgałkowe mieści się w granicach normy, tj. nie przekracza 21 mmHg. I odwrotnie, u niektórych osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym może nie rozwinąć się jaskra.

Fakt

NIE. Jaskra w ogromnej większości przypadków jest schorzeniem nie dającym istotnych dolegliwości, w tym bólu. U ok. 10% chorych na jaskrę może dochodzić do przejściowego wzrostu ciśnienia w gałce ocznej do 30-40 mmHg, np. po dłuższym przebywaniu w ciemnym pomieszczeniu lub czytaniu. Pacjent odczuwa wtedy zaburzenia widzenia pod postacią kół tęczowych przy patrzeniu na źródło światła (efekt „halo”) lub cierpi na zamglone widzenie, któremu może towarzyszyć mierny ból oka i głowy. Silny, nieustępujący ból oka i głowy jest charakterystyczny dla ostrego ataku jaskry i dotyczy 1-2% chorych z jaskrą. Bolesność oka może towarzyszyć także ciężkim postaciom jaskry wtórnej np. w przebiegu cukrzycy.

Fakt

NIE. Jaskra nierozpoznana lub nieleczona prowadzi do nieodwracalnej utraty widzenia. Brak objawów subiektywnych jaskry, który charakteryzuje większość typów jaskry przez długi okres czasu jej trwania, nie może być powodem nieleczenia. Tylko jaskra wcześnie wykryta i prawidłowo leczona, może być skutecznie kontrolowana i w wielu przypadkach pozwala na zachowanie widzenia. Leczenie jaskry powinno być zindywidualizowane, czyli „szyte na miarę” dla każdego pacjenta, tak aby spowolniło tempo pogarszania pola widzenia i jednocześnie umożliwiło zachowanie jakości życia, czyli było dobrze tolerowane i nieuciążliwe.

Fakt

NIE. Brak krewnych chorujących na jaskrę nie wyklucza możliwości zachorowania na tę chorobę. Jaskra dotyczy wielu osób, które są jedynymi chorymi na jaskrę w rodzinie. Pierwotna przyczyna jaskry nie jest znana; poznane są tylko czynniki ryzyka jej powstania, m.in. wiek powyżej 40 r.ż., występowanie jaskry w rodzinie, krótkowzroczność, cienka rogówka, skłonność do marznięcia rąk i stóp czy migrena. Genetyczne pochodzenie jaskry można wykryć u zaledwie 5-6% chorych z jaskrą, u których choroba najczęściej rozwija się w młodym wieku. U większości chorych z jaskrą, u których choroba rozwija się w dojrzałym lub starszym wieku, udział czynników genetycznych w promowaniu jaskry wydaje się mieć mniejsze znaczenie niż pozostałych czynników ryzyka czy procesów starzenia.

Fakt

NIE. Nie znana jest profilaktyka jaskry otwartego kąta. U osób zdrowych jedynym sposobem zapobiegania utracie widzenia z powodu jaskry jest regularne wykonywanie badań diagnostycznych (przynajmniej raz na 2 lata). Tylko dzięki temu można jak najwcześniej wykryć jaskrę i włączyć odpowiednie leczenie. Tylko u bardzo małej grupy osób, cechujących się budową gałki  ocznej predysponującą do zamknięcia kata przesączania, wczesne przeprowadzenie leczenia laserowego może zapobiec powstaniu jaskry zamkniętego kąta

Jaskra - co warto wiedzieć?

więcej
Leczenie jaskry
Leczenie jaskry
Kiedy ostatni raz byłeś u okulisty? Jeśli nic Ci nie dolega,...
więcej
Diagnostyka – badanie OCT
Diagnostyka – badanie OCT
OCT, czyli optyczna koherentna tomografia oka, jest precyzyjnym badaniem struktur oka....
więcej
Diagnostyka i badania jaskry
Diagnostyka i badania jaskry
Jedyną skuteczną metodą zatrzymania lub spowolnienia jaskry jest jej wczesne wykrycie...
więcej
Jaskra – co to jest?
Jaskra – co to jest?
Definicja i epidemiologia Jaskra występuje 4 razy częściej u rodzeństwa osób...
więcej
Jaskra – czynniki ryzyka
Jaskra – czynniki ryzyka
Główną przyczyną zaniku nerwu wzrokowego w jaskrze jest podwyższone ciśnienie w...
więcej
Metody leczenia jaskry
Metody leczenia jaskry
Jedyną skuteczną metodą leczenia jaskry jest obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Podejmując leczenie,...
więcej
Objawy jaskry
Objawy jaskry
U 85% chorych jaskra przebiega bez żadnych objawów i podstępnie niszczy...
więcej
Rodzaje jaskry
Rodzaje jaskry
Tradycyjny podział obejmuje jaskrę otwartego lub zamkniętego kąta przesączania, pierwotną lub...