Akomodacja oka. Na czym polegają zaburzenia akomodacji oka i czy można je niwelować?

25 lipca 2022

Ludzkie oko to jeden z najbardziej złożonych narządów w ciele człowieka. Nic zatem dziwnego, że procesy, które w nim zachodzą, są równie złożone. Jednym z nich jest tzw. akomodacja, dzięki której możemy wyraźnie widzieć przedmioty znajdujące się w różnej odległości.

Akomodacja oka – ważne informacje

Sprawnie działająca akomodacja jest szczególnie ważna w codziennym funkcjonowaniu, ponieważ nasze oczy wielokrotnie w ciągu dnia zmieniają punkt, na którym skupiamy wzrok. Z wiekiem zdolność akomodacji naturalnie się zmniejsza, ale trudności z prawidłowym dostosowaniem oka mogą pojawić się również z innych powodów. Ich objawami mogą być m.in. nieostre widzenie z bliska, zmęczenie oczu, bóle głowy czy trudności z szybkim przenoszeniem wzroku z bliży do dali.

Czym dokładnie jest akomodacja oka? Jak działa ten mechanizm i jakie zaburzenia mogą się pojawić? Czy problemy z akomodacją można skutecznie niwelować i kiedy warto skonsultować je z okulistą? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w dalszej części artykułu.

Co to jest akomodacja oka?

Akomodacja oka to nic innego jak zdolność dostosowywania się do oglądania obiektów znajdujących się w różnych odległościach. 

Soczewka oka jest do pewnego stopnia elastyczna, dzięki czemu może zmieniać swój kształt. Działanie akomodacji wynika ze skurczu mięśnia rzęskowego, który zmniejsza średnicę ciała rzęskowego i napięcie obwódki rzęskowej, doprowadzając do jej rozluźnienia. Dochodzi do wzrostu krzywizny soczewki, co zwiększa moc optyczną i umożliwia ogniskowanie na siatkówce obrazów znajdujących się w bliskiej odległości. Natomiast przy braku akomodacji, kiedy oko obserwuje przedmiot w dużej odległości, mięsień rzęskowy jest rozluźniony, a elastyczne włókienka obwódki rzęskowej są w stanie napięcia. Powoduje to pociąganie soczewki na zewnątrz przy równiku i utrzymanie jej w delikatnie spłaszczonym kształcie.

W największym możliwym uproszeniu, akomodację oka można porównać do działania zoomu w aparacie – soczewka zmienia swój kształt i wyostrza obraz, dostosowując się tym samym do tego, czy spoglądasz na obiekt położony bliżej, czy dalej od Ciebie.

Akomodacja oka – jak działa w praktyce?

Akomodacja oka to złożony proces, który składa się z kilku etapów. Na początku źrenica zwęża się, a tzw. brzeg źreniczny tęczówki wraz z przednią powierzchnią soczewki przesuwają się ku przodowi. Następnie następuje skurcz mięśnia rzęskowego i jego przybliżenie do soczewki. Kolejnym etapem jest rozluźnienie się włókien obwódki oraz uwypuklenie przedniej powierzchni soczewki i tylnej krzywizny soczewki. W wyniku grawitacji soczewka nieznacznie opada, podczas gdy naczyniówka przesuwa się do przodu.

Jak poprawić akomodację oka – ćwiczenia

Istnieje kilka prostych ćwiczeń, które pomogą Ci poprawić akomodację oka.

1. Zamknij oczy na około 10-20 sekund, następnie otwórz je i mrugaj intensywnie przez minutę – to prosty sposób na rozluźnienie mięśni gałki ocznej i nawilżenie zmęczonych oczu.
2. Spójrz przed siebie i wyobraź sobie ósemkę, która leży poziomo. Obrysuj ją oczami – powtórz ćwiczenie kilkukrotnie.
3. Ustaw ołówek lub długopis (może być też palec) na około 20 cm od oczu. Przyjrzyj mu się uważnie, a następnie szybko przenieś wzrok na obiekt położony dalej. Powtórz ćwiczenie kilka razy.

Zaburzenia akomodacji – przyczyny

Wraz z upływem lat, akomodacja oka może ulec pogorszeniu. Dzieje się tak, ponieważ z upływem czasu elastyczność soczewki zmniejsza się, co skutecznie pogarsza zdolność do akomodacji, a tym samym wyraźnego widzenia obiektów znajdujących się w różnych odległościach. Do zauważalnego pogorszenia widzenia dochodzi najczęściej w okolicach 40. roku życia, kiedy to pojawiają się coraz większe problemy z wyraźnym widzeniem z bliskiej odległości. Jest to tzw. prezbiopia, czyli starczowzroczność – naturalny proces związany ze starzeniem się organizmu, który postępuje aż do momentu osiągnięcia przez człowieka wieku 60 lub nawet 70 lat (wówczas oko całkowicie traci zdolność akomodacji).

Problemy z akomodacją oka i starczowzrocznością – co zrobić?

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów starczowzroczności jest konieczność oddalenia od siebie obiektu (np. książki, gazety, telefonu), by móc cokolwiek przeczytać. Z czasem problem się nasila, aż w końcu konieczne okazuje się być noszenie okularów lub szkieł kontaktowych. Zaawansowanym technologicznie sposobem, aby tego uniknąć jest laserowa korekcja starczowzroczności – nowoczesny i skuteczny zabieg przeznaczony dla Pacjentów po 38. roku życia. Dzięki niemu możesz odzyskać dawny komfort życia oraz bezcenną pewność siebie. W Klinikach Optegra możesz liczyć na fachową pomoc doświadczonych specjalistów, pełny zakres diagnostyczny oraz terapeutyczny, zaczynając od procesu kwalifikacji do zabiegu, przez sam zabieg laserem, po kompleksową opiekę w późniejszym czasie.

FAQ – Akomodacja oka