Cross-linking ➡️ zabieg leczenia stożka rogówki

12 czerwca 2023 | Recenzja merytoryczna: 13.10.2026

Stożek rogówki to degeneracyjne schorzenie okulistyczne, które wpływa negatywnie na ostrość wzroku. Cross-linking (CXL) to nowoczesna metoda leczenia stożka rogówki, która hamuje progresję choroby i zapobiega dalszej utracie wzroku. Procedura ta jest szczególnie polecana Pacjentom we wczesnym stadium choroby. Sprawdź, czym jest stożek rogówki. Dowiedz się, jaki jest przebieg, efekty i przeciwwskazania do zabiegu cross-linking. Informacje zawarte w artykule zweryfikował lek. Mateusz Czunko.

Skąd się bierze stożek rogówki?

Zanim wyjaśnimy, na czym polega zabieg cross-linking, warto odpowiedzieć na pytanie: co to jest stożek rogówki, które zadaje wielu Pacjentów po usłyszeniu diagnozy. Jak tłumaczy lekarz Mateusz Czunko, stożek rogówki (keratoconus) to niezapalna, postępująca choroba oczu, w której rogówka traci swój naturalny, kulisty kształt, ścieńcza się i uwypukla na kształt stożka. Choroba zdecydowanie częściej występuje u mężczyzn. Częstotliwość występowania to około 1: 2000 w całej populacji. Jakie są objawy stożka rogówki? Chorzy skarżą się m.in. na:

• zamazany i zniekształcony obraz,
• jednooczne dwojenie,
• świąd oczu,
• nadwrażliwość na światło (fotofobia) i efekt halo (poświaty wokół źródeł światła),
• szybko narastający astygmatyzm oraz krótkowzroczność,
• częsta konieczność zmiany szkieł okularowych.

Warto nadmienić, iż w początkowym stadium stożka rogówki objawy mogą być niespecyficzne.

Przebieg Cross-linking – na czym polega ta procedura? Znieczulenie przed CXL

Cross-linking, inaczej sieciowanie rogówki to małoinwazyjna metoda leczenia, która hamuje progresję stożka rogówki, dzięki miejscowej aplikacji ryboflawiny oraz naświetlaniu tkanki rogówkowej promieniami UVA. Ryboflawina sprzyja powstawaniu nowych wiązań krzyżowych między blaszkami kolagenu. Nazwa zabiegu pochodzi właśnie od tworzących się tzw. wiązań krzyżowych. 

Warto wspomnieć, iż zabieg po raz pierwszy został przeprowadzony przez cenionego profesora Theo Seilera w 1998 r. w Dreźnie, dziś jest powszechnie wykorzystywany we współczesnej okulistyce, poprawiając komfort życia tysięcy Pacjentów. Czy procedura jest bolesna? Nie, ponieważ zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym. Pacjent otrzymuje też lek przeciwbólowy (w formie tabletek).

Czy cała procedura jest długotrwała? Nie, zabieg trwa około 60 minut. Przez kilka tygodni po zabiegu Pacjent może odczuwać światłowstręt. Ponadto przez 8-12 miesięcy po zabiegu musi pozostać pod stałą opieką i kontrolą lekarską. Monitorowanie stanu zdrowia i wizyty kontrolne są ważnym elementem terapii leczniczej. Warto zaznaczyć, iż w naszej klinice Optegra korzystamy z nowoczesnej lampy, która umożliwia lekarzowi wykonanie tzw. szybkiego cross-linkingu, który trwa około 10 minut.

Kto kwalifikuje się do przeprowadzenia zabiegu? Cross-linking wykonuje się u osób z udowodnioną progresją choroby lub osób młodych, u których ryzyko progresji jest bardzo wysokie.

Jak się przygotować do zabiegu cross-linking?

Po kwalifikacji do cross-linking każdy Pacjent ze stożkiem rogówki otrzymuje od lekarza okulisty szczegółowe informacje na temat przygotowań do zabiegu. 

Na około tydzień przed przeprowadzeniem procedury chory powinien zrezygnować z noszenia soczewek kontaktowych. Na co najmniej 24 godziny przed zabiegiem nie powinno się spożywać napojów alkoholowych. 

W dniu zabiegu Pacjent powinien być zdrowy – jakakolwiek infekcja jest przeciwwskazaniem do wykonania cross-linkingu. W dniu wykonania zabiegu nie powinno się prowadzić pojazdów mechanicznych, dlatego warto przyjść z osobą towarzyszącą. Jaka jest skuteczność zabiegu? 

W kontrolowanych randomizowanych badaniach zabieg cross-linking wykonany z usunięciem nabłonka rogówki wiąże się z 90-95% redukcją szans na progresję. Zabiegi przeznabłonkowe poprawiają komfort po zabiegu, ale wiążą się z mniejszą skutecznością.

Leczenie stożka rogówki metodą cross linking. Efekty po zabiegu cross-linking

Zabieg cross-linking wykonuje doświadczony i wykwalifikowany lekarz. Jakie efekty daje sieciowanie włókien kolagenowych rogówki (CXL)? Jak podkreślają lekarze, cross-linking to obecnie złoty standard w okulistyce. Zabieg pozwala spowolnić lub zahamować progresję stożka rogówki i utrzymać jakość widzenia. W większości przypadków dochodzi również do niewielkiej regresji stożka. 

Wstępne pozytywne zmiany Pacjent może zauważyć po około 3 tygodniach od wykonania zabiegu. Finalny efekt zabiegu następuje po około 6-8 miesiącach. Należy nadmienić, iż zabieg cross-linking pozwala uniknąć lub też oddalić termin przeszczepu rogówki w przyszłości. CXL często łączy się z pierścieniami śródrogówkowymi, które pozwalają zmniejszyć nieregularności rogówki i znacząco poprawić ostrość wzroku.

Zabieg cross-linking – rekonwalescencja i zalecenia pozabiegowe

W ramach rekonwalescencji wskazany jest kilkudniowy odpoczynek. W pierwszym dniu po zabiegu Pacjent może odczuwać ból oka operowanego. Dodatkowo przez kilka tygodni może występować pogorszone, zamglone widzenie. Naturalnym objawem bezpośrednio po zabiegu jest chwilowy światłowstręt. 

W pierwszym tygodniu należy ograniczyć czas spędzany przed komputerem do minimum. Przez około miesiąc od zabiegu nie wolno intensywnie ćwiczyć, korzystać z sauny, basenu, otwartych zbiorników wodnych. Aby nie podrażnić oczu poddanych zabiegowi, należy unikać ekspozycji słonecznej i nosić dobrej jakości okulary przeciwsłoneczne z filtrami UVA/UVB. Przynajmniej do 1-2 tygodni powinno się wstrzymać od wykonywania makijażu. 

Należy też dbać o utrzymanie soczewki opatrunkowej w czystości. Leki kroplowe powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami. By móc cieszyć się efektami CXL należy dbać w tym czasie o oczy zgodnie z zaleceniami lekarza, a w razie jakichkolwiek komplikacji niezwłocznie skontaktować się ze specjalistą.

Cross linking – możliwe powikłania po zabiegu

Jak już zostało wspomniane wcześniej cross-linking to małoinwazyjna metoda leczenia stożka rogówki. Powikłania, które mogą mieć miejsce, ale dochodzi do nich bardzo rzadko to np.:

• zakażenie rogówki,
• zmętnienie rogówki,
• przejściowa opuchlizna oka,
• perforacja rogówki,
• objawy zespołu suchego oka,
• wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Cross linking – przeciwwskazania do wykonania zabiegu

Kiedy nie możemy wykonać zabiegu cross-linking? Lista czynników wykluczających jest krótka. Do podstawowych przeciwwskazań zaliczamy:

• zły stan ogólny Pacjenta,
• nadwrażliwość na środki o miejscowym działaniu znieczulającym,
• opryszczkowe zapalenie rogówki lub inne infekcje oka,
• ciąża,
• przewlekłe leczenie przeciwzapalne,
• zbyt cienka rogówka,
• zaburzenia gojenia rogówki.

FAQ