Leczenie chorób siatkówki oka

Siatkówka jest jedną z najważniejszych struktur oka, odpowiedzialną za odbieranie bodźców świetlnych i przekazywanie ich do mózgu, gdzie powstaje obraz. Jej prawidłowe funkcjonowanie ma kluczowe znaczenie dla ostrego i wyraźnego widzenia. Choroby siatkówki oka mogą mieć różne przyczyny i przebiegać w odmienny sposób – od zmian związanych z wiekiem, przez powikłania chorób ogólnoustrojowych, aż po urazy lub zaburzenia w obrębie naczyń krwionośnych.

Choroby siatkówki – co to jest i jak powstaje

Istnieje wiele schorzeń dotyczących siatkówki, dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do każdego Pacjenta. Specjaliści Optegra przeprowadzają szczegółową diagnostykę, aby dokładnie określić przyczynę problemu, stopień zaawansowania zmian oraz dobrać odpowiednią metodę leczenia. W zależności od rozpoznania terapia może obejmować m.in. laseroterapię siatkówki, iniekcje doszklistkowe lub leczenie operacyjne.

Wczesne wykrycie nieprawidłowości w obrębie siatkówki pozwala szybciej rozpocząć leczenie i ograniczyć ryzyko poważnych powikłań, takich jak trwałe pogorszenie widzenia. Warto pamiętać, że wiele chorób siatkówki przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów, dlatego regularne kontrole okulistyczne mają ogromne znaczenie dla zachowania zdrowia oczu.

Choroby siatkówki oka – poznaj te najczęściej występujące

Promienie świetlne, które wpadają do ludzkiego oka, przenikają przez rogówkę, soczewkę i ciało szkliste, by w końcu dotrzeć do siatkówki. To najważniejsza część narządu wzroku. Stanowi ją tkanka złożona z 10 warstw. W siatkówce ulokowane są fotoreceptory, które odbierają impulsy świetlne oraz przekształcają energię świetlną w elektryczną. Drogą nerwową bodźce elektryczne dostają się do mózgu, gdzie tworzą się widziane obrazy. Gdy jakikolwiek etap tego złożonego procesu zostanie zaburzony, pojawiają się nieprawidłowości widzenia.

Warto wiedzieć, że choroby siatkówki mogą przybierać bardzo różną postać, dlatego tak ważne, by pacjent został objęty indywidualnym programem opieki zdrowotnej. Już same objawy świadczące o chorobach siatkówki są bardzo zróżnicowane. Wśród nich można wskazać między innymi zamglone widzenie, „mroczki”, mętne punkciki pojawiające się znikąd, kropki lub „czarny deszcz”. Im bardziej zaawansowana choroba, tym bardziej uciążliwe dolegliwości – chorzy mogą skarżyć się chociażby na błyski świetlne i mroczki w polu widzenia. Takie objawy świadczą o poważnej chorobie siatkówki i wymagają jak najszybszego kontaktu z okulistą. Tylko dzięki temu będzie można wdrożyć odpowiednie leczenie w trybie pilnym oraz zadbać o pełną diagnostykę. W przypadku chorób siatkówki, do zdiagnozowania problemu najczęściej wykorzystuje się badanie dna oka, badanie OCT, badanie angio-OCT i w części przypadków angiografię fluoresceinową.

Do najczęściej spotykanych schorzeń siatkówki oka zaliczają się:

choroby plamki, np. zwyrodnienie plamki związane z wiekiem – AMD,
retinopatia cukrzycowa i cukrzycowy obrzęk plamki,
niedrożność naczyń żylnych siatkówki,
zmiany zwyrodnieniowe obwodu siatkówki,
odwarstwienie siatkówki,
błona przedsiatkówkowa,
otwór w plamce.

Metody leczenia chorób siatkówki

Leczenie siatkówki oka wykorzystuje zastrzyki do komory ciała szklistego, laseroterapię i leczenie operacyjne.

Choroby siatkówki oka

Laseroterapia siatkówki

Zabieg polega na wykonaniu spotów laserowych na siatkówce. Jej efekt leczniczy jest różny w zależności od typu schorzenia. W obwodowych zmianach zwyrodnieniowych siatkówki spełnia rolę zabezpieczającą, zmniejszając ryzyko odwarstwienia siatkówki. W retinopatii cukrzycowej światło laserowe niszczy obszary niedokrwienne siatkówki, zmniejszając ryzyko powikłań. Leczenie siatkówki oparte na tym zabiegu jest bezbolesne w większości przypadków. Czasami są odczuwalne niewielkie ukłucia.

Iniekcje doszklistkowe z zastosowaniem preparatów anty-VEGF lub steroidów – zabiegi wykonywane w znieczuleniu miejscowym, polegają na podaniu leku do oka. Zastrzyk jest wykonywany cieniutką igłą i jest zwykle niebolesny. Stosujemy także terapię preparatami sterydowymi. Te leki zaleca się osobom z obrzękiem plamki, do którego dochodzi m.in. w skutek niedrożności naczyń żylnych siatkówki. Podanie preparatu polega na iniekcji wewnątrzgałkowej, podczas której bezpośrednio do komory ciała szklistego aplikowany jest steroidowy implant o działaniu przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Lek ma przedłużone działanie i uwalnia się stopniowo.

Do zabiegów operacyjnych wykorzystywanych w leczeniu schorzeń siatkówki zalicza się witrektomię oraz zabiegi zewnątrzgałkowe (cerclage, naczycie plomby).

Witrektomia polega na usunięciu ciała szklistego, przeprowadzeniu czynności naprawczych w w obszarze siatkówki. U części pacjentów konieczne jest zastosowanie czasowej endotamponady (gaz, olej).

Witrektomia jest stosowana w przypadku wielu schorzeń siatkówki, m.in. w:

odwarstwieniu siatkówki,
urazach gałki ocznej,
krwotokach do komory ciała szklistego,
otworach w plamce i błonach przedsiatkówkowych,
powikłaniach po wcześniejszych operacjach okulistycznych.

Zabieg zewnątrztwardówkowy wykonuje się w odwarstwieniu siatkówki. Polega on na przyszyciu taśmy silikonowej lub naszyciu specjalnej gąbki na zewnętrzną powierzchnię gałki ocznej.

FAQ – Choroby siatkówki oka

1. Jakie są najczęstsze choroby siatkówki?

Do najczęstszych chorób siatkówki należą m.in. zwyrodnienie plamki żółtej (AMD), retinopatia cukrzycowa, cukrzycowy obrzęk plamki, odwarstwienie siatkówki oraz zmiany zwyrodnieniowe jej obwodu.

2. Jakie objawy mogą świadczyć o chorobie siatkówki?

Niepokojące objawy to m.in. pogorszenie widzenia, zamglony obraz, zniekształcenie linii, pojawiające się mroczki, błyski świetlne lub ciemna plama w centrum pola widzenia.

3. Co oznaczają błyski i „muszki” przed oczami?

Błyski świetlne oraz nagle pojawiające się męty, nazywane potocznie „muszkami” przed oczami, mogą być związane ze zmianami w obrębie ciała szklistego lub siatkówki. Wymagają oceny okulistycznej, szczególnie jeśli pojawiły się nagle.

4. Czym jest odwarstwienie siatkówki i jak je rozpoznać?

Odwarstwienie siatkówki to stan, w którym dochodzi do oddzielenia siatkówki od podłoża, co może prowadzić do poważnych zaburzeń widzenia. Objawami mogą być błyski światła, nagły wysyp mętów, ubytek pola widzenia lub wrażenie pojawienia się „zasłony” przed okiem.

5. Jak diagnozuje się choroby siatkówki?

Diagnostyka obejmuje szczegółowe badanie okulistyczne oraz specjalistyczne badania, takie jak OCT, angiografia fluoresceinowa czy badanie dna oka, które pozwalają ocenić stan siatkówki i naczyń krwionośnych.

6. Jak leczy się choroby siatkówki?

Metoda leczenia zależy od rodzaju schorzenia. Stosuje się m.in. laseroterapię siatkówki, iniekcje doszklistkowe oraz leczenie operacyjne, np. witrektomię.

7. Kiedy stosuje się laseroterapię, a kiedy operację?

Laseroterapia jest wykorzystywana m.in. do zabezpieczania zmian na siatkówce oraz ograniczania rozwoju niektórych chorób. Leczenie operacyjne stosuje się w bardziej zaawansowanych przypadkach, np. przy odwarstwieniu siatkówki, otworach w plamce czy krwotokach do ciała szklistego.